Hoe mag je het inkomen van een kandidaat-huurder beoordelen?

Betaalbaarheid beoordelen is een legitiem doel

Het is begrijpelijk dat een verhuurder wil weten of de maandelijkse huur haalbaar is. Het Vlaams Woninghuurdecreet laat toe documenten te vragen die noodzakelijk zijn om na te gaan of de kandidaat aan zijn huurdersverplichtingen zal kunnen voldoen.

Die noodzakelijkheid begrenst tegelijk wat kan worden gevraagd. Een volledig financieel levensverhaal of elk detail van een rekening is niet automatisch nodig omdat betaalbaarheid relevant is.

Maak onderscheid tussen bedrag en inkomensbron

Vlaanderen.be verduidelijkt dat naar de hoogte van het inkomen kan worden gevraagd, maar niet naar wie het uitbetaalt. De bron van het inkomen mag niet als automatische waardemeter voor betrouwbaarheid worden gebruikt.

Werk daarom met informatie die de betaalbaarheid ondersteunt en vermijd labels die kandidaten rangschikken op basis van werkgever, uitkering of sociale positie. Beperk ook welke documentdetails worden opgeslagen.

Waarom de één-derderegel geen automatische uitsluitingsregel is

De vaak gebruikte vuistregel dat huur maximaal één derde van het inkomen mag bedragen, is eenvoudig maar grof. Het Vlaams Mensenrechteninstituut waarschuwt dat een absolute toepassing kwetsbare groepen kan uitsluiten en adviseert een objectieve, individuele beoordeling.

Een ratio kan een signaal zijn om bijkomende relevante context te bekijken, maar mag niet ongemerkt de volledige beslissing overnemen. Vermijd ook schijnprecisie: een score met twee decimalen maakt de onderliggende aannames niet objectiever.

Gebruik een betaalbaarheidsratio als gesprekssignaal, niet als automatische afwijsknop.

Wat betekent individueel beoordelen?

Individueel beoordelen betekent niet dat iedere medewerker willekeurig mag beslissen. Dezelfde relevante informatie en processtappen blijven het uitgangspunt, maar er is ruimte om feitelijke context te bekijken en onjuiste of onvolledige gegevens te corrigeren.

Leg vooraf vast wie mag beoordelen, welke informatie meetelt en welke redenen nooit worden gebruikt. Wanneer een dossier onvoldoende informatie bevat, is ‘nog te verifiëren’ zorgvuldiger dan een negatieve conclusie.

• Gebruik dezelfde basisinformatie voor vergelijkbare kandidaten
• Laat de kandidaat fouten of ontbrekende context aanvullen
• Houd de bron van het inkomen buiten automatische rangschikking
• Bewaar een beknopte, feitelijke procesreden

Beperk en beveilig financiële gegevens

Financiële documenten bevatten vaak meer persoonsgegevens dan nodig. Pas het AVG-beginsel van minimale gegevensverwerking toe en bepaal vooraf welke informatie zichtbaar of bewaard moet blijven.

Beperk toegang tot medewerkers die de verificatie werkelijk uitvoeren. Koppel een bewaartermijn aan het doel en wis of beperk gegevens wanneer dat doel vervalt, tenzij een aantoonbare rechtsgrond een langere bewaring vereist.